فرانسه
پاريس ــ ¿ كتاب پيشين. دانشگاه پاريس نخستين منشور خود را در 1200، از شاه فيليپ اوگوستوس به دست آورد و آن سال را تاريخ حقيقي تأسيس خود اعلام كرد. قديميترين مقررات آن به 1208 ـ 1209، مربوط ميشود. فرامين حمايت پاپ در 1215 و 1231، صادر شد.
مونپليه ــ ¿ كتاب پيشين. از مدرسهٴ پزشكي اول بار، در سندي مربوط به 1137 ياد شده، و نخستين مقررات به سال 1220، مربوط است. مدرسهٴ حقوق در حدود 1160 آغاز شد، در حدود 1230، اعتبار آن افزايش چشمگيري يافت، اين افزايش احتمالاً مربوط به كشمكشهاي سياسي است كه مايهٴ زحمت دانشگاه بولونيا شد. قديميترين مقررات به 1339، مربوط است؛ در 1242، دانشكدهٴ هنرها وجود داشت .قديميترين مدرسهٴ شبانهروزي آن به نام والماني1 مربوط به 1262، است. مونپليه تا نيمهٴ سده چهاردهم، از بزرگترين دانشگاههاي اروپا بود، و از آن پس با سرعت راه زوال پيمود. از سدهٴ هفدهم به بعد، بار ديگر اعتبار آن بالا گرفت.
اورلئان2 ــ مدرسهٴ حقوق اورلئان بسيار قديمي است. گفتار كوتاه، كه در آغاز سدهٴ دوازدهم تأليف شده، احتمالاً از محصولات آن بوده است. با اين همه، بهنظر ميرسد كه اين مدرسه در سدهٴ دوازدهم، به حقوق كمتر از دستور زبان، ادبيات كلاسيك و فن انشا توجه داشت، و كاتبان پاپ الكساندر سوم (1159 ـ 1181)، ولوقاي سوم (1181 ـ 1185)، در آن جا درس خوانده بودند. مدرسهٴ دستور زبان اورلئان تا نيمهٴ دوم سده سيزدهم، اعتبارش را حفظ كرد. ممنوعشدن تدريس حقوق مدني در پاريس از طرف هونوريوس سوم (1219)، و رويدادهاي بعدي موجب احياي مدرسهٴ حقوق اورلئان شد. بايد توجه داشت كه اين ممنوعيت موجب از رونقافتادن آموزش قوانين و احكام شريعت هم شد. قديميترين سند مربوط به مدرسهٴ حقوق اورلئان از سال 1235 است، ولي اين مدرسه خيلي زود اعتبار كاملي يافت و در طول قرون وسطا به صورت مهمترين مدرسهٴ حقوق فرانسه باقي ماند. پاپ كلمنت پنجم در 1306، با صدور فرماني سازمان آن را مورد تأييد قرار داد.
آنژا3 يك مدرسهٴ كليسايي بود كه بر اثر مهاجرت پاريسيان در 1299، تقويت شد. رشد سازماني آن بسيار شبيه اورلئان بود، و در 1398، مطابق آن تجديد سازمان يافت. آنژا در ابتدا مدرسهٴ حقوق و بيشتر مدرسهٴ حقوق مدني بود. در قرون وسطا كمتر از اولئان رشد كرد، ولي اعتبارش تدريجاً فزوني گرفت. در سدهٴ شانزدهم، مركز فعاليت حقوقي چشمگيري شد، ولي بعدها، راه زوال پيمود. ظاهراً تا 1432، جز حقوق دانشكدهٴ ديگري نداشت؛ در آن سال، دانشكدههاي الهيات، طب، و هنرها براساس فرماني از پاپ ايوگنيوس چهارم (1431 ـ 1447)، تأسيس شد.